Sołectwo Nogowczyce

Administracja

Naszą witrynę przegląda teraz 19 gości 

Tradycje i zwyczaje w Nogowczycach - Tradycje i zwyczaje
Spis treści
Tradycje i zwyczaje w Nogowczycach
Po naszymu
Po polsku
Wszystkie strony

 

Po naszymu

TROCHA ŁO MNIE, ŁO WSI I ŁO ZWYCZAJACH

(Autor Kamil Leszczyna)

Nazywom se Kamil. Miyszkom we wsi Nogowczyce. To je takoł małoł wiejś, niedaleko łod Strzelec Op. Moja wiejś nie jest jeszcze takoł staroł, bo moł łokoło 300 lołt, bestosz nie ma żołdnych legynd zwionzanych z mojom wsiom. Momy za to połra zwyczajow, kere se już pomału tracom.

Zacznam łod zwyczajow z Wielego Tydnia. Jak kożdy wiy, we Niedziela Palmowoł wszyjscy idom do kojścioła z palmami, u nołs som to gałonski wjyrzby, nieftorzi majom tyż gałonski lyski, abo inksze, kere majom już knospy. Z tych poświynconych gałonzek robi se krzyżyki, kere we Wieli Piontek niejsie se na pole, aby boł urodzaj. We Wieli Piontek chopcy trzi razy - rano, w połednie i na wieczor, łażom ze klapaczkami nałokoło wsi. Te klapanie je zamiast bicioł dzwona na Anioł Pański. Kołżdy porzondny synek musi se som zrobić takoł klapaczka z drzewa. Chopcy zbiyrajom se koło krziża, tam żykajom i potym idom i klapiom. To fcale nie je tak ajnfach, wiam to, bo joł tyż łajzioł. Nołbarzi to bolom rynce, no i cza dołwać pozor, co by nie stracić rytmu. We Wieli Piontek tyż rano nołleży iść se umyć do przikopy, muszam pedzieć, że terołzki to już mało fto to robi, kożdy se woli umyć pysk wy łaźynce ciepłom wodom. Możno nieftore ołmy to jeszcze robiom, ale modzi wolom wygody. We Wieli Piontek cza boło pojścić. Na śniołdanie sznitka z masłym, na łobjołd kartofle z kiszkom, abo ze majślonkom do tygo słony haryn, a na wieczerzoł nołlepi nic. Terozki to tego jedzynioł postnego je tyla, tych śledziow rozmajtych, tych kejzow, szałołtow, że człowiek w post se jeszcze barżi nażere niż kedy indzi. We Wieloł sobota idzie se pocałować Pon Boczka do kojścioła. Tyn Pon Boczek małym dziciom dołwoł tytka rozmajtych bombonow. Joł już terołzki wjym, że to mama dołwoł, a niy Pon Boczek, ale przecam małe bajtle tego nie wiom. We Wieloł Niedziela tyż je uciecha dloł bajtli, bo szukajom gniołzdow łod hazołka. W tych gniołzdach som rozmajte cukrowe, marcepanowe abo szekoladowe hazołki, cipliki, jajca, apfelziny i bombony. Po połedniu dziołchy muszom robić kroszonki. Jajca warzi se we cebuli, abo we zielonym życie, a potym szkrobie. Terozki to już tyż mało fto to robi, bo wolom gotowe farby i naklejki. Do szaca łobowionzkowo musi być jajco ważone we cebuli i fajnie wyszkrobane, nołlepi jeszcze jajco od gynsi, bo je wjynksze. Jakby lipsta łobdarowała szaca jajcym łoklejonym naklejkami, to by niy łopstoła. We poniydziałek to jak wjycie lejom dziołchy. Łażom po chałpach kaj som dziołchy i lejom je parfinym,abo wodom, a za to dostołwajom łod dziołchow kroszonki. Joł wdycko po połedniu bieram kible z wodom, idam po chopcow i idymy je porzondnie polołć. Jak gołdajom, wtoroł dziołcha nie byndzie polonoł to se niy wydoł, a jak my je dobrze polejymy to se dobrze wydajom. To by boło tela ło tych zwyczajach z Wielego Tydnia.

Tera chciołbych łopedzieć trocha ło szkubaniu pjyrzoł. Tak jyno nastały duge wieczory, to po chałpach zaczynali szkubać pjyrze. To boło ważne wydarzynie, bo jak tak prziszło i z pjytnołście babow, przeważnie dwa razy dziynnie, to boło co suchać. Do połednia cza boło jym dać śniołdanie, potyn kafej i kołołcz, a potyn wieczerzoł. Te jedzynie musiało być porzondne. Na sznitach musiało zasze cojś być, a i kołołcz nie mogł być ainfachowy. Łostatni dziyń szkubanioł to boł fejder bal. Na ta łokazjoł cza boło dać cojś lepszego do jedzynia. Przeważnie boł to szałołt z kotletym, abo z wosztym, kafej i fajne ciasto z krejmom. Trza boło tyż dać cojś tym babom wypić, nojczynści ajerkoniak. Bez te szkubanie to baby zawsze narobjoły kupa klachow. We wsi to byli łobgołdani. Joł to pamjyntom jak my mjyszkali u ołmy. Joł boł wtedy jeszcze mały bajtel i pamiyntom jak żech włajzioł pod stoł i bawioł żech se tymi kotuchami. Jak boło szkubanie to boło wszyndzie połno marasu. Ołpa to se nierołz powadzioł z ołmom, bo łon tego szkubanioł nie ciyrpioł, ale pod pierzinom to społ. Ołma miała sztyry dziołchy, a kożdoł musiała na wiano dostać, dwie pierziny i sztyry zołgowki, bestosz kożdy rok cza boło szkubać.Dołwni jeszcze przi takym szkubaniu starki i starziki rozprawiali ło interesantnych rzeczach: ło szczigach, utopcach, łognikach w lejsie, ło wojnie i ło Rusach jak sam wlejźli. Terołzki to te babska to gołdajom jyno ło serialach co lecom w telewizorze. Pomału to i tyn zwyczaj zanikoł. Wszyjscy majom fajne chałpy i nie chcom se robić marasu. Pierziny przestołwajom być modne. Mode baby wolom se kupić gotowe sztebdeki z wołny ekologiczny bez kurzu. Tak kolejnoł tradycja zanikoł ze ślonskich chałp.

Wesele to boło i je nojważniejsze wydarzenie we famili. Dołwni ło ślubie modych decydowali łojcowie, terołzki kożdy se som wybjyroł chopa abo baba.Nojpjyrw jak se już poznajom to synek musi łajzić do dziołchy na zołlyty. Na take zołlyty łajzi se roztomajcie: rok, dwa, abo aż dziołcha nie zacznie gymzić. Kedy se już modzi zdecydujom na ślub to łojcowie łod mody pani proszom łojcow łod modego pona do swoji chałpy na smołwy. Na tych smołwach muszom wszystko łobgołdać- ło ślubie, ło weselu, wela gojści zaprojsić, kaj modzi byndom mjyszkać po weselu. Jak już je wszytko łobgołdane i łobsztalowane, modzi mogom sztalować u farołrza łopowiedzi. W pjyrszoł niedziela łopowiedzi, modzi zaczynali projsić gojści. Nojwjyncy komedyje mjeli zawsze z drużkoma i drużboma, co by ich porzondnie dopasować. Każdoł modoł para chciała mieć dużoł drużyna, kans  gojści i fajnoł łorkestra, nojwiynkszoł hera to boła jak farołrz boł na weselu. Tydziyń przed weselym do chałpy mody pani prziłażom kuchary. Somsiołdki, krewne i inksze baby przinoszom poczta. W tyj poczcie musiało być: monka, jajca, syr, masło, cuker, mak. Z tyj poczty kuchary pjykły kołołcz ze syrym, makym i posypkom. Tyn kołołcz kuchary krejom i pakujom w paketki tak jak jym gospodyni przikołrze. Nie rołz i sto paketow je zrobjonych. Kołołcz roznojsi se do krewnych, znajomych i na całoł wjejś. Potyn prziłajzioł masołrz. Nojczynści bjoło se dwie świnie i byka. Masołsz musioł narobić kanc wyrobow, wosztow i mjynso prziszykować. Kuchary zajś pjykły torty, blachy, kejksy, robjoły nudle, szpajzy, mjynso pjykły, kury szkubały. Na dziyń przed weselym drużyna prziłajzioła do chałpy mody pani, aby łobstrojić dom, pot, abo barak. Na wjeczor, na plac wkuloł se polterabynd. Som to roztomajcie przebleczyni ludzie, kerzi tańcujom, wrzeszczom, trzaskajom szkło i ciepjom słomom i pjyrzym. Trza ich ugojścić. Potym modoł pani musi to wszytko posprzontać. Na drugi dziyń je już wesele. Gojściom szykuje se śniołdanie. Drużki szykujom wjeniaczki dloł drużbow. Modoł pani ustrojonoł czekoł na modego pona. Kedy łon ze swojymi gojścimi przijechoł to witoł ich starosta łod mody pani. Terozki mody pon musioł wykupić swojoł prziszłoł żona. Nojpjyrw przikludzali mu jakojś staroł ołma, jak doł wjyncy piniyndzy to prziszła najrubszoł kuchara, potyn drużka, a jak piniyndzy boło za tela to mu przikludzyli łoblubjynica. Łona prziniosła mu wjyniaczka. Modzi potyn klynkli, a łojcowie dołwali jym błogosławjyństwo. Potyn wszyjscy jadom do kojścioła. Po drodze auto mody pary je wjela razy zastołwjane. Starszym dołwoł se gorzoła, a bajtlom szekolady. Nojpjyrw do kojścioła włażom drużby, a potyn modzi, a ze kojścioła na łopach - nojpjyrw modzi, a potyn reszta gojści. Po kojściele modym, gojście skłołdajom życzynia. Jak już wszyjscy prziszli nazołt na plac to kuchary modych przi drzwjyrzach witajom chlebym i solom. Potyn to już wszyjscy siołdli do łobjadu. Nojprzod cza boło jeszcze porzykać. A potyn to se jadło nudelzupa, kloski bjołe i czorne, rolady, udziki, śwjołtłoł kapusta i wjela, wjela inkszych maszketow. Tak wszyjscy jedli, tańcowali, śpjywali. Potyn całe wesele szło do kaczmy na zabawa. Muzykanci wygrywali konski, a to dloł kolegow, dloł kucharek, kelnerek, bajtlow, łojcow. Ludzie z całyj wsi prziglondali se, a niy jedyn se porzondnie łożar. Ło północy boły oczepiny. Pani modoł siołdała na stołku, a mody pon musioł łodpjonć łod ni welon. Drużki waloły go po rynkach warzychoma. Jak welon boł łodpjynty to modoł pani ciepła go do gory i keroł drużka go chycioła, ta se pjyrwszoł wydoł. Potym modoł para szła do dom, a inksi dali weselowali. Na drugi dziyń boły poprawiny.

Take wesele jake joł łopisoł mjeli moja muter z fatrym. Terołzki corołz mani je takich wesel. Pomału wszystke tradycje i łobrzyndy zanikajom. A szkoda...

 



 

Znajdź na stronie:

Przydatne telefony:

Ankieta

Co sądzisz o naszej stronie?
 

.................................................................Copyright © 2011-2019, Strona internetowa Nogowczyc, Wszystkie prawa zastrzeżone................................................................


Projekt i realizacja: MICHAŁ IBROM